Afdrukken

Geografisch



Sinds 1985 mag Borgloon zich opnieuw “stad” noemen. In de 11de en 12de eeuw was het immers de residentieplaats van de invloedrijke graven van Loon en de hoofdplaats van het graafschap Loon. Borgloon was in de Middeleeuwen omwald en ommuurd. Er waren ooit zeven gilden en/of ambachten: smeden, bakkers, brouwers, schoenlappers, slachters, kremers en lakenmakers.
Thans bezit het nog steeds een historisch greven- of stadhuis in zuivere Maasstijl. Het voorrecht om de huisnummers met grafelijke kroontjes te “bekronen” is niet elke Vlaamse stad gegeven.








Uit het aanbod van geïsoleerde heuvels in het overgangsgebied tussen Droog- en Vochtig-Haspengouw kozen de graven van Loon de huidige “burchtheuvel” als meest geschikte site voor hun verblijfplaats. Langs alle zijden door bronerosie aangetast, had deze heuvelrug vrij steile hellingen en beantwoordde hierdoor aan de voorwaarden van een degelijke verdedigingssite.
Hoewel de meeste Haspengouwse dorpen aan een waterloop zijn ontstaan maakt Borgloon hierop een uitzondering. De graven van Loon gaven immers de voorkeur aan een goed te verdedigen site. Bovendien prefereerden ze een residentie aan de zuidgrens van hun ambtsgebied zodat ze de troepenbewegingen van hun voornaamste belager, nl. de prins-bisschop van Luik, nauwgezet konden observeren.

De middeleeuwse erfenis van Borgloon is niet gering. We vermelden de artificieel opgehoogde burchtheuvel, de Romaans-gotische Sint-Odulfuskerk, het Kanunnikenhuis als zetel van de geestelijke overheid, het stadhuis als centrum van burgerlijke functies, de Graethemkapel juist buiten de stadspoorten, waardevolle kunstvoorwerpen. 
En last but not least het stratennet. Dit heeft een concentrisch patroon met de markt als middelpunt en “de Graaf” als perifere begrenzing. Het betreft hier een pad langs het tracé van de ontmantelde middeleeuwse stadswallen. In de stadskern zijn de gebogen straatjes nauw, wat in het hedendaagse stadsbeeld op meerdere plaatsen tot eenrichtingsverkeer noopt. De gevels zijn vaak smal maar hoog. Diverse gevels en huizen in het stadscentrum hebben een wettelijk beschermd statuut.







Eenmaal buiten de middeleeuwse stadsomwalling verandert het stadsbeeld grondig.

De straten worden breder, de gevels jonger.
De open ruimten zijn nu groen gekleurd, de boomgaarden veroveren stelselmatig
meer terrein.
Borgloon is het hoogst gelegen historisch stadje van Vlaanderen.



afdrukken