Het stadhuis
Het Loonse stadhuis, met ankerjaartal 1680 op de voorgevel, is één van de fraaiste burgerlijke gebouwen in Zuid-Limburg. Dit gebouw dateert in oorsprong uit de 11de eeuw. In 1680 werd het gerestaureerd in Maaslandse stijl. De kenmerken van deze stijl zijn het gebruik van baksteen, afgewisseld met natuursteen en mergelsteen. Een ander kenmerk van Maaslandse stijl is de toren, die zich steeds aan de linkerzijde van het gebouw bevindt. De toren van het stadhuis is 15 m hoog en wijst op het feit dat dit complex ooit aan de adel toebehoorde, want in de toren vonden postduiven hun onderkomen. Het was enkel een voorrecht van adel en geestelijkheid om postduiven te houden.
Oorspronkelijk was het stadhuis de verblijfplaats van de eerste graven van Loon. De burcht, die gelegen was op de burchtheuvel diende als militaire verdedigingsplaats. Bij het definitief verlaten van Borgloon als woonplaats schonk de graaf het stadhuis aan de stad. Vandaar dat het stadhuis nu nog steeds grevenhuis wordt genoemd.
Aan de hand van de glasramen in de raadzaal krijgt men heel wat informatie over het oude graafschap Loon. Het graafschap Loon bestond zelfstandig van 949 tot 1366 en was iets groter dan de huidige provincie Limburg. Borgloon was de hoofdplaats van het graafschap Loon, dat 10 goede steden bevatte: Borgloon, Beringen, Bilzen, Bree, Hasselt, Hamont, Herk-de-Stad, Maaseik, Peer, Stokkem.
Omstreeks 1366 nadat de laatste graaf stierf zonder mannelijke erfgenaam werd het graafschap ingelijfd bij het Prinsbisdom Luik.
Het Onze-Lieve-Vrouwbeeld met kind is gesneden uit eikenhout, door de Loonse kunstenaar Gysbrecht Hechtermans. Het beeld dateert van 1680, een periode dat Borgloon te lijden had onder een pestepidemie, buikloopepidemie. Het beeld werd waarschijnlijk gemaakt op aanvraag van de inwoners van Borgloon, die hiermee de verlossing smeekten van die verschrikkelijke buikloop die vooral de kinderen trof.
De 12de eeuwse schatkist werd gesneden uit één boomstam. De jaarringen van de boom zijn nog steeds zichtbaar. De kist werd gebruikt als schatkist waarin de privilegiën van de stad en stadsgilden bewaard werden.
In het ambachtenlokaal zijn in de glasramen de 7 stadsgilden afgebeeld.
De pijnbank dateert uit de 17e eeuw en werd vooral gebruikt bij heksenprocessen. De beschuldigden werden met handen en voeten vastgemaakt in de pijnbank
De Klappoel
Op de Klappoel, het pleintje naast het stadhuis dat vroeger dienst deed als was- en bleekplaats, werd het reliëf hersteld en in de natuurlijke helling werden treden uitgewerkt zodat er een theatervormige ruimte is ontstaan.
Een perfecte locatie voor het organiseren van allerhande activiteiten, een ontmoetingsplaats voor de inwoners en een rustplaats voor de bezoekers aan de stad.
Het perron
Het perron is eigenlijk een pui (verhoging, massief stenen bouwsel) voor het stadhuis (in het midden van de markt) dat men met behulp van treden beklom en waarop men vroeger de besluiten, verordeningen,… voorlas.
Alle misdrijven, die gepleegd werden, werden beslecht aan het perron.
Wat bij het perron opvalt zijn de gemeenschappelijke delen, nl. de treden, de zuil, dennenappel en het kruis.
Een perron was een zeer belangrijk teken van stedelijke vrijheid, en onderlinge verbondenheid met andere steden
De Sint-Odulfuskerk
De Sint-Odulfuskerk van Borgloon dateert uit de 12de eeuw. Het is een vijfbeukige kruisbasiliek met een vroeg-Romaanse kern waarvan de middenbeuk, de viering, het noordertransept en het hoofdkoor tot op heden in min of meer gerestaureerde vorm bewaard bleven.
Deze kapittelkerk werd oorspronkelijk in romaanse stijl gebouwd. In 1406 werd de toren verbouwd in gotische stijl. Door de eeuwen heen heeft dit mooie gebouw erg geleden onder het geweld van de vele strijden. In 1903-1904 werd de Sint-Odulfuskerk een laatste maal gerestaureerd. Zowel de buitenkant als het interieur zijn sober gehouden, conform het romaans model. De kerk herbergt tal van merkwaardige kunstschatten.
Het Kanunnikenhuis (thans administratief centrum)
Op het Speelhof, het plein voor de kerk, staat het Kanunnikenhuis dat net zoals het stadhuis is opgetrokken in Maaslandse stijl (1670)
Nochtans zijn er heel wat verschillen. Waar het stadhuis een trefpunt was voor administratieve, burgerlijke en juridische aangelegenheden, fungeerde het kanunnikenhuis, samen met de collegiale Sint-Odulfuskerk als de religieuze tegenpool.
Op het binnenpleintje, staat het standbeeld van de “Strooplekker”. De bijnaam van de Lonenaren.
De Burchtheuvel
Vlakbij de kerk, verscholen achter het bibliotheekgebouw, ligt op zo'n 118 meter boven de zeespiegel de burchtheuvel. Destijds stond hier het slot van de graven van Loon. De sterk vervallen burcht bleef overeind tot 1870 en werd toen, ondanks heel wat protest, gesloopt. Enkele jaren later waren alle veldwegen bestraat met resten van deze ooit zo roemrijke burcht. Wie bovenop de burchtheuvel staat, kan wel nog altijd genieten van een prachtig panorama van de streek.
Audiowandelroute
Je kan onze toeristische dienst een mp3-speler huren
en een audiowandeling maken van ± 6 km door ons gravenstadje.
De wandeling is geplaveid met verhalen en sappige anekdotes die
teruggaan tot de 11de eeuw.
Huurprijs mp3-speler: € 5,00
Spijkerwandeling "De Route van de Strooplekker"
De "Strooplekker" is de mascotte van onze stadswandeling van ± 5 km.
Het gemarkeerde parcours leidt u door ons mooi historisch gravenstadje.
De route start aan het Stadhuis.
U volgt de spijkers, het hoofdje van de Strooplekker wijst de richting aan
die u moet volgen.
Wij wensen u een fijne wandeling!
Een brochure van deze wandeling is te verkrijgen bij onze toeristische dienst.
Prijs: € 2,00